• DOLAR
    $2.367,7900
  • EURO
    $1,6200
  • ALTIN
    $60.640,8000
  • BIST
    $276,2100
400 milyar dolarlık düzmece ilaç pazarına Türk kimyagerin keşfi dur diyecek

400 milyar dolarlık düzmece ilaç pazarına Türk kimyagerin keşfi dur diyecek

DÜNYADA ilk sefer kızıl ötesi ışıkla 20 saniye içinde geçersiz ilaç tespiti yapabilen sistemi geliştiren ve bilakis beyin göçü ile ABD’den Türkiye‘ye dönen Kimyager Dr. Derya Cebeci, bu yıl içinde kullanıma girecek yapay zeka dayanaklı ve bulut tabanlı sistem sayesinde, dünyada yılda 400 milyar doları bulan hacmi ile narkotik cürümlerle yarışan uydurma ilaç pazarına darbe vuracak.

Cebeci’nin geliştirdiği teknoloji 20 saniye içinde “barkod okur” üzere ilaçların içeriğini okuyabiliyor. Düzmece kanser ilaçları, antifiriz içeren geçersiz öksürük şurupları, kalp ilacı karıştırılan zayıflama çayları üzere kontrolsüz eserler nedeniyle dünyada her yıl 1 milyon kişinin hayatını kaybettiğine işaret eden Dr. Cebeci, tüm bunların yanı sıra Kovid aşıları ve ilaçlarının kontrolünde de bu teknolojinin kullanılabileceğini vurguladı.

Hacettepe Üniversitesi Kimya Kısmı’ndan mezun olduktan sonra ihtisas yapmak üzere Amerika’ya giden ve Amerika Besin ve İlaç Dairesi FDA’da doktora sonrası araştırmacı olarak çalışırken uydurma ilaç, besin desteği yahut kozmetik eserlerin tespitine yönelik projeler geliştirmeye başladı. Dr. Derya Cebeci, bilakis beyin göçü ile tam 17 yıl sonra ülkesine geri döndü. Artık, dünyada birinci kere onun geliştirdiği bulut tabanlı geçersiz ilaç tahlil sistemini, İstanbul Teknokent’te TÜBİTAK ve KOSGEB takviyesiyle kurduğu kendi biyoteknoloji firması Portmera’da  hayata geçirecek. Bu yıl içinde eserin alanda kullanılmaya başlanacağını söyleyen Dr. Cebeci, bu sistemle dünyada 400 milyar doları bulan düzmece ilaç pazarına büyük bir darbe vurulabileceğini düşünüyor. Dr. Cebeci’nin laboratuvar ve uzman işçi gerektirmeden yakın kızıl ötesi ışık ile alanda 20 saniyede tahlil yapabilen sistemi, Türkiye’de Sıhhat Bakanlığı ve Emniyet’in yanı sıra dünyada da İnterpol, Avrupa İlaç Ajansı EMA, FDA ile çeşitli milletlerarası gümrük firmaları tarafından kullanılacak.

UYDURMA İLAÇ PAZARI YASAL İLAÇTAN İKİ KAT DAHA SÜRATLİ BÜYÜYOR

Düzmece ilaç ve besin pazarının yıllık 400 milyar dolarlık bir pazar ile narkotikle yarıştığına dikkat çeken Dr. Cebeci, şunları söyledi:

“Sahte ilaç pazarı, yasal ilaç pazarından iki kat daha süratli büyüyerek devam ediyor. Dünya Sıhhat Örgütü’nün iddialarına nazaran dünyadaki ilaç pazarının yüzde 10-15’i geçersiz ilaç piyasasının elinde. Her yıl 1 milyondan fazla kişi geçersiz ilaçlar nedeniyle ölüyor. 2019 yılında AB’deki ilaç şirketleri 27 milyar Euro’yu uydurma ilaç pazarına kaptırdı. Bu alanda, bilhassa alanda, pratik bir formda geçersiz ilaçların taramasını yapabilecek teknolojiler yok. Olanlar çok kısıtlı ve değerli. FDA’deki çalışmalarım sırasında bu pazarı fark ettim ve bu alandaki araştırmalarıma başladım. Türkiye’ye döndükten sonra da TÜBİTAK ve KOSGEB dayanaklarını kullanarak bu projeyi başlatmaya karar verdim. Yaklaşık 10 yıldır düzmece ve standart altı ilaçların alanda süratli biçimde, tahribatsız tespiti üzerine çalışıyorum. Dünyada birinci olarak biz başladık bu çalışmaları yapmaya. Pazarda buna emsal bir eser yoktu. Şu anda Yale Üniversitesi’nden bizimki üzere öteki bir startup firması, Afrika pazarına girdi. Biz de bu yıl içerisinde hem global hem de ulusal pazara girmiş olacağız” dedi.

“KIZIL ÖTESİ IŞIKLA İLACIN PARMAK İZİNİ ÇIKARIYORUZ”

“Geliştirdiğimiz teknoloji ile 20 saniye içerisinde bir ilacın etken hususunun ne olduğunu tespit edebiliyoruz. Bunu da hiçbir kimyasal kullanmadan, rastgele bir kimyasal atık üretmeden, rastgele bir sarfiyat maliyeti olmadan yapıyoruz” diyen Dr. Cebeci, ışığın unsur ile etkileşimini kullanarak sistemin çalıştığını söyledi. Dr. Cebeci, sistemi şu halde anlattı:

“Işığı, bir kimyasal tarama, kimyasal araştırma aracı olarak kullanarak, hususlardan molekül düzeyinde bilgi alıyoruz. Daha sonra aldığımız bu kimyasal dataları, yani unsurların ya da ilaçların parmak izlerini, ileri tahlil yapay zeka yollarıyla geliştirip istediğimiz dataları o verilerden çekiyoruz. Bulut ve aktüel kimya teknolojilerini bir ortaya getirerek limitsiz, çok verimli, çok faal bulut tabanlı geçersiz ilaç denetleme sistemi geliştirdik. Sistemimizi alıp alana inip kimyasal tahlili, rastgele öbür bir kimyasala muhtaçlık duymadan, örneğe de ziyan vermeden, yerinde, saniyeler içerisinde yapabiliyoruz. Prototipimiz hazır. Sistemi ticari bir eser haline getirmek ve son ar-ge çalışmalarını yapmak için şu anda TÜBİTAK ve bir Avrupa Birliği projesi üzerinde çalışıyoruz. Hazır hale geldikten sonra kendi Sıhhat Bakanlığımız (Türkiye İlaç ve Tıbbi Aygıt Kurumu TİTCK) ve başta Nijerya olmak üzere dünya pazarına açılacağız. EMA, FDA, Dünya Sıhhat Örgütü üzere kurularla çalışacağız.”

DÜNYADA CİNSEL GÜCÜ ARTIRICI İLAÇLAR, TÜRKİYE’DE BESİN DESTEKLERİ

Pandemi nedeniyle düzmece Kovid ilacı yahut aşılarının da gündeme geldiğine işaret eden Dr. Derya Cebeci, bu teknolojinin uydurma Kovid ilacı ya da aşısının tespitinde de kullanılabileceğini belirtti. Dr. Cebeci, şu bilgileri verdi: “Bugün dünyada sahteciliği en çok yapılan ilaç, cinsel gücü artırıcı sildenafil isimli etken husus. Düzmece ilacın en büyük sorun olduğu bölgeler, Afrika, Güney Asya, Latin Amerika ve buralarda eczanelerde dahi ilaç kontrol muhtaçlığı var zira uydurma ilaç satılabiliyor. Türkiye’de eczanelerde satılan ilaç ve eserler epeyce sağlam. Zira Sıhhat Bakanlığımızın İlaç Takip Sistemi (İTS) ile bunlar daima sıkı bir kontrol altında tutuluyor. Biz o mevzuda şanslı birlikteyiz. Ancak bizde de besin destekleri ve kozmetik eserlerde sıkıntılarımız var. Amerika üzere gelişmiş ülkelerde ise cinsel gücü artırıcı ilaçlar ya da antidepresanların geçersizi çok yapılıyor. Tekrar Afrika’da başlarda Kovid tedavisinde de kullanılan hidroksiklorokin yani sıtma ilacı en büyük sorun. Sıtma esasen Afrika’nın en büyük sorunu. Dünyada her yıl yaklaşık 300 milyon sıtma hadisesi görülüyor. DSÖ bilgilerine nazaran bunun yüzde 90’ı Afrika’da.”

KOVİD SALGINI, UYDURMA SITMA İLACINI GELİŞMİŞ ÜLKELERE DE TAŞIDI

Bugüne kadar tüm dünyada görülen Kovid hadise sayısının dahi 100 milyon civarında olduğunu vurgulayan ve sıtma ile karşılaştırıldığında görünümün ne kadar dehşetli olduğunun daha düzgün anlaşılacağını söyleyen Dr. Cebeci, “Afrika bölgesindeki sıtma ilaçlarının ise üçte biri düzmece. Birtakım bölgelerde bu, yüzde 90’ların üzerine çıkıyor. Ayrıyeten Kovid salgını hidrosksiklorokin sahteciliğinin Amerika ve Avrupa üzere gelişmiş ülkelere de taşıdı. Mesela Mart 2020’de Amerika’da Baltimore gümrüğünde 2 bin 500’e yakın tablet ele geçirildi” dedi. Tekrar Amerika’da hgeçtiğimiz yıllarda etken hususu içermeyen düzmece kanser ilaçlarının da yakalandığına işaret eden Dr. Cebeci, “Avrupa’da (kolesterol tedavisinde kullanılan ) atorvastatin, (pıhtılaşmayı engelleyici) klopidogrel üzere kalp damar ilaçlarının sahteciliği daha sık görülüyor. Düzmece ilaç yahut besinde en büyük sıhhat bedelini alışılmış ki az gelişmiş bölgeler ödüyor. Afrika, Latin Amerika, Güney Asya ülkelerinde antibiyotikler, ağrı kesicilerin bile sahteciliği yapılıyor” diye konuştu.

ANTİFİRİZLİ ÖKSÜRÜK ŞURUBU, MELAMİNLİ MAMA, TEBEŞİRLİ TAKVİYELER

Uydurma ilaçlarda, “etken husus kullanılmamasının” aslında tahminen de en suçsuz sahtecilik olduğunun altını çizen Dr. Cebeci, şu ihtarlarla kelamlarını noktaladı:

“Çünkü o denli sahtecilikler var ki, örneğin öksürük şuruplarında antifiriz kullanıldı ve bu birçok çocuğun vefatına sebep oldu. 2008 yılında Çin’de bebek mamasına karıştırılan melamin nedeniyle çocuklar öldü. Daha sonra besinlerine karıştırılan melamin nedeniyle, Amerika’da da birçok hayvan telef oldu. Mesela tebeşir tozu, kimse bunu yemek istemez. Ancak ilaç yahut besin desteklerine karıştırılabiliyor. Besin desteklerinde yaşanan en büyük sorun ise ilaç etken hususları içermeleri. Bilhassa destekler ve bitki çaylarında ölümcül tehlikesi olan sibutramin unsuru. Aslında reçete ile, tabip denetiminde alınması gereken bir ilaç bu. Siz bunu denetimsiz bir halde kilo vermek için aldığınız eserle kullandığınızda kalp hastasıysanız mevte dahi yol açabiliyor. Birtakım besin desteklerine de güzel hissettirsin ve yine alınsın diye cinsel gücü artırıcı ilaçlar konuluyor. İnternette besin desteği ismi altında satılan birçok eser geçersiz. Onaylanmamış ya da Sıhhat Bakanlığı takiplerinden geçmemiş hiçbir yerden bilhassa internetten bu eserlerin alınmaması gerekiyor.”

– İstanbul

Kaynak: Demirören Haber Ajansı

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

Sponsorlu Bağlantılar
reklam
totobo1