• DOLAR
    $2.316,6400
  • EURO
    $0,7164
  • ALTIN
    $40.078,7700
  • BIST
    $138,7800
hotmail kaydolma masöz istanbul apk indir
Sinema stüdyosu değil, asırları geride bırakan Bardızak Amerikan Koleji

Sinema stüdyosu değil, asırları geride bırakan Bardızak Amerikan Koleji

Sinema stüdyosu değil, asırları geride bırakan Bardızak Amerikan Koleji

148 yıl evvel Ermenileri Protestanlaştırmak için kurulan kız okulu yıllara direnmeye çalışıyor

KOCAELİ – Kocaeli‘de 1873 yılında periyodun Ermenilerini eğitim yoluyla Protestanlaştırmak için kızlara yönelik açılan Bardızak Amerikan Koleji, 106 yıldır kullanılmıyor. 60 dönümlük arazı üstüne kurulan, günümüzde ise atıl durumda olan okul, terk edilmiş imajıyla hayranlık uyandırıyor.

Kocaeli’nin Başiskele ilçesinde bulunan ‘Bardızak Amerikan Koleji’, öteki bir ismiyle ‘Bitinya Program Yüksekokulu’, devrin Ermenilerini eğitim yoluyla protestanlaştırmak için 1873 yılında Amerikalılar tarafından açıldı. ‘Gregoryen’ mezhebinden olan Bardızaklı Ermeniler için bölgede birinci olarak 1856 yılında Protestan Kilisesi açan Amerikalılar, daha sonra ise görevlendirdikleri rahip aracılığıyla Bardızak Amerikan Kolejini kurdu. Samanlı dağları eteklerindeki 60 dönümlük arazi üzerine kurulan okul, 1898 yılında tam teşekküllü yerleşke haline geldi ve bünyesinde kreş, bebek bakım meskeni, ilkokul, yetim meskeni ve meslek okulu binalarını barındırdı. Birebir vakitte, yerleşkede tüm bunlara ek olarak okula ilişkin sarnıç, çamaşırhane, kitaplık ve matbaa da kuruldu. Okul, 1915 yılındaki tehcir (zorunlu göç) sonrasında İstanbul’a taşınarak, Üsküdar Amerikan Kız Lisesi olarak eğitime devam etti.

Yıllardır atıl durumda

60 dönüm arazi üzerine kurulan bu okuldan günümüze yalnızca ibadethane (şapel), lojman ve sarnıç kısmı ulaştı. Yıllar içerisinde kullanılmadığı için atıl durumda kalan okul, terk edilmiş imajıyla de hayranlık uyandırıyor.

Okulun, eğitim yoluyla Protestanlığı yaymak için kurulduğunu belirten Başiskele Kaymakamlığı Proje Uyum Merkezi Yöneticisi Emin Öztürk, kolejin tarihini anlamak için, demografik yapısına değinmenin çok değerli olduğunu kaydetti. Tarihte yer bulan ‘kanal projesine’ değinen Öztürk, kelamlarına şöyle devam etti:

“Marmara Denizi’ni, Sapanca Gölü üzerinden Sakarya ırmağına bağlama projesidir bu. Romalılardan bu yana süregelen bir proje. Ancak Sultan 3. Murat periyodunda veziri azam Koca Sinan Paşa, bunu projelendirmiş. Bu projeyi hayata geçirmek için birçok insan gücüne muhtaçlık duyulmuş. Bu nedenle Doğu Anadolu’dan, İç Anadolu’dan Ermeni ustalar, Rumlar ve Türk askerleri buraya getirilmiş. Yaklaşık 30 bin kişilik amele ordusu oluşturulmuş. Ancak ilerleyen süreçlerde proje yürümemiş. Daha sonra Anadolu’da Ululuğu isyanları baş göstermiş. Siyaset gereği devlet buraya gelen Ermenileri geri göndermemiş. Ermeniler ise burada Bahçecik (Bardızak), Akmeşe (Armaş) ve Arslanbey’e yerleşmiş. Vakitle buranın nüfusu artmaya başlamış. Bilhassa başka ülkelerden, İran’dan kaçan Ermeniler de buraya yerleşmiş. Osmanlı devleti de 17,18 ve 19. yüzyıllarda buraya imtiyaz fermanları yayınlamış. Bu bölge bu sayede ticaret merkezi haline gelmiş”

“Önce kilise, sonra okul açıldı”

Geçmiş devirde yaşayan Ermenilerin, Gregoryen’ mezhebine sahip olduğunu söyleyen Öztürk, Board Misyoner isimli Amerikan kuruluşunun Rahip Justin W. Parsons’ı görevlendirdiğini ve bu sayede bölgede 1856 yılında birinci olarak Protestan Kilisesinin açıldığını lisana getirdi. Rahip Parsons’ın kilisenin akabinde 1860’lı yıllarda da kız okulu açmak için kolları sıvadığını anlatan Emin Öztürk, okulun 20 kız öğrenci ile açıldığını, vakit içerisinde ise genç öğretmen takımıyla okulun çehresinin değiştiğini ve derslerin çeşitlendirildiğini kaydetti.

Okul, Ermeni çetelere yataklık yapmış

Okuldaki eğitim faaliyetlerinin, 1915 yılına kadar sürdüğünü anlatan Öztürk, “Ondan sonra 1. Dünya Savaşı patlak vermiş. Daha sonra ‘tehcir’ dediğimiz mecburî göç başlamış. Ermeniler Suriye’nin Deyrizor bölgesine gönderilmiş. Okul da faaliyetlerini sonlandırarak Adapazarı’na, daha sonra da İstanbul’a taşınmış. Üsküdar Kız Amerikan Lisesi olarak faaliyetlerine devam etmiş.

Bu okul ne yazıktır ki, 1915’li yıllardan evvel birçok Ermeni çeteye yataklık yapıyor. Bu alışılmış ki de Yunanlar ve İngilizlerin genç Ermenileri kışkırtmasıyla oluyor. Yaşlılar bu durumu kabul etmek istemiyorlar lakin genç Ermeniler kışkırtılıyor. Türk ve Müslüman halka ataklarda bulunuyorlar. Osmanlı devleti de 1915’te tehcir devrine başlıyor” diye konuştu.

“Ayakta kalmaya direniyor”

Binanın yıllardır atıl durumda olduğunu söz eden Öztürk, “Bu bina 1915 yılından bu yana kullanılmadığından ötürü şuanda atıl durumda. Ancak tekrar de yıllara karşın ayakta kalmaya direniyor. Özel mülk olduğu için de resmi çalışmalar yapılamıyor” kelamlarına ekledi.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı / Huriye Ferah Vanlı

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

Sponsorlu Bağlantılar
reklam